Teknoloji merkezine dönüşen AEMOT fabrikası; sanayiyi dönüştürüyor, rüzgarı yerlileştiriyor

Dikey üretim anlayışıyla donatarak ham maddenin girdiği ve nihai ürün olarak çıktığı bir fabrikaya sahip olan AEMOT; üretim hattı, balans tezgahı, test merkezi ve Türk mühendisliğine yaptığı yatırımlarla Aksaray’da bulunan 45 bin metrekarelik tesislerini teknoloji merkezine dönüştürüyor. Alçak ve orta gerilim elektrik motorları, elektrikli araçlar için yüksek hızlı PM motorlar, senkron relüktans motorlar ve kalıcı mıknatıslı motorlarda, enerji verimliliği en üst düzeyde yıllık 120 bin adetlik elektrik motoru üretimi yapan firma, Türk sanayisini enerji verimli hale getirmek için çalışıyor. Hidroelektrik santraller için ürettiği generatörlerin yanı sıra, rüzgar türbinleri için DF ve induction generatörler ile pitch ve yaw motorları üreten AEMOT, Türk rüzgarının yerlileşmesinde de önemli bir rol üstleniyor.

Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği’nin (TÜREB) Yönetim Kurulu Toplantısı, motor ve generatör üretimiyle rüzgar enerjisi sektörün önemli paydaşlarından biri olan AEMOT’un genel merkezinde gerçekleştirildi. Toplantı sonrası düzenlenen fabrika gezisi, elektrik motorlarıyla tanınan AEMOT’un üretim kabiliyetlerini ve son teknoloji yatırımlarını gözler önüne serdi.

Fabrika gezisi öncesi firmayla ilgili bilgiler aktaran AEMOT Genel Müdürü Sami Akdoğan, “AEMOT olarak, Altuntaş Group bünyesinde faaliyet gösteren 7 şirketten biriyiz. Bu şirketler arasında çelik silo üretiminde dünyanın en büyük 3. kapasitesine sahip OBİAL, Axial fan üretimi yapan ALFAN, 50 tırlık filoya sahip MAFAL Lojistik, Aksaray’ın tek 5 yıldızlı oteli Grand Altuntaş Hotel, 75.000 ton kapasiteli tesislere sahip Altuntaş Lisanslı Depoculuk ve AEMOT yer alıyor” dedi.

Genel Müdürü olduğu AEMOT Elektrik Motorları’nın 3 bloktan oluşan fabrikasını gezdiren Akdoğan, fabrikanın elektrikli araç motor tesisi, alçak gerilim motor tesisi, orta gerilim motor ve generatör tesislerinden oluştuğunu belirtti. Ham maddenin girip nihai ürün olarak çıktığı bu fabrikada yıllık 120 bin elektrik motoru üretildiğini söyleyen Akdoğan, “Bir motorun verimliliğini %92’den %96’ya çıkardığınız zaman milyarlarca dolarlık enerji tasarrufu sağlayabileceğimiz gerçeğiyle; bu fabrikamızda Türkiye’deki elektriğin %36’sını tüketen elektrik motorları için verimlilik çalışmaları yapıyoruz” diye konuştu. 2 yıllık lisans mücadelesinin ardından 2019 yılında kurdukları fabrikanın dikey üretim anlayışıyla donatıldığını kaydeden Akdoğan, AEMOT’un daha önceden global firmaların Türkiye’de oluşturdukları pazar hakimiyetini büyük ölçüde sonlandırdığını, büyük kurumların çoğunda AEMOT elektrik motorlarının kullanıldığını açıkladı. 

Yenilenebilir enerjiye ekipmanlar üretme vizyonuyla hareket ettiklerini belirten Akdoğan, “Bu fabrikamızda şu anda TSE’nin dahi elinde olmayan büyük orta ve yüksek gerilim yük test laboratuvarı yer alıyor” diye ekledi.

Ana üretimi elektrik motoru olan AEMOT’un 2017 yılında aldığı bir kararla orta gerilim motor, rüzgar türbini generatörü ve hidro generatör üretimine başladığını vurgulayan Akdoğan, “Bu alanda Türkiye’de örnek bir firma olmadığı için gelişim süreçleri oldukça zordu. Aksaray’da bulunan 45 bin metrekarelik tesislerimizde, induction motor üretimini geçmişten bu yana zaten gerçekleştiren firma olarak; Türkiye’de olmayan mıknatıslı motorların seri üretimi, senkron relüktans motor üretimi, DFIG generatör, hidroelektrik santraller için senkron generatör üretimini son teknoloji bir şekilde yapmaya başladık. Tesislerimiz ve ürettiğimiz ürünler ele alındığı zaman Avrupa ya da Çin ile bir farkımız kalmadığını, artılarımız olduğunu söyleyebiliriz” şeklinde konuştu.

Türkiye’nin ‘ilk’leri bu fabrikadan çıkıyor

Bu fabrikadaki üretimle Türkiye’de birçok ilki gerçekleştirdiklerini hatırlatan Sami Akdoğan, “Hidroelektrik santral kurulumuna 1920’lerde başlansa da, bu alandaki ilk hidro generatörü yüksek yerlilik oranıyla 2020 yılında bu fabrikada ürettik. Rüzgar enerjisindeki faaliyetlerimize, o dönem Nordex Türkiye’nin girişimleriyle stator rotor paketi üreterek başladık. Bugün yaklaşık 450 tane teslim edilmiş pakete sahibiz” açıklamasında bulundu.

ASELSAN ve ODTÜ ile Türkiye’nin ilk yerli rüzgar generatörünü bu fabrikada ürettiklerini aktaran AEMOT Genel Müdürü Akdoğan, fabrikada imza attıkları ilkleri şu ifadelerle paylaştı:

“Elektrikli araç motorundaki know-how’ı kullanarak pitch ve yaw motorunu ürettik. Mıknatıslı motoru rüzgar için üreten dünyadaki sayılı firmalardan biri olarak, şu anda bu ürünü Çin’e ihraç ediyoruz.” 

“Türkiye’nin ithal ettiği orta gerilim motorlarda çok önemli üretimler gerçekleştirdik. 6.000 volt, 11.000 volt gibi güçlerde olan bu ağır yük motorlarında Türkiye her yıl en az 300 adet ithal ediyor. Bu alanda 40. motorumuzu sevk ettik ve 2026 yılında 100’ün üzerine çıkmayı hedefliyoruz.”  

“ASELSAN’la birlikte, KARSAN’ın Adalar’da kullanılan minibüslerinin motorlarını bu fabrikamızda ürettik.” 

“Yine ASELSAN’la traction motor projesinin motorlarını burada üreteceğiz.”  

“TÜBİTAK MAM’la birlikte belediyelere hidroelektrik santraller kuruyoruz. Bu alanda ilk projemiz Denizli Belediyesi’nde gerçekleşti. TÜBİTAK’ın sistem entegratörü olduğu bu çalışmada, AEMOT olarak generatörü üretiyoruz.”

“Elektrikli araç motorları ürettiğimiz bu fabrikamızda, küçük elektrikli araç motorları da üretiyoruz.” 

Pitch ve yaw motorlarında yıllık kapasite 30 bine çıkacak

Rüzgar enerjisi sektöründe 4 ana konuda faaliyet göstererek; rüzgar enerjisi generatörü üretimi, rüzgar türbinlerinde kullanılan pitch ve yaw motorlarının üretimi, rüzgar generatörlerinin bakım onarımı ve motor ve generatörler için kalifiye eleman yetiştirmeye odaklandıkları AEMOT Akademi’ye değinen Sami Akdoğan, “Şu an içinde bulunduğumuz bu tesisimizde çok büyük yatırımlar yaptık. Örneğin, Avrupa’nın en hızlı balans tezgahlarından birini 2021 yılında bu tesisimizde devreye aldık. 3,7 milyon euroluk bir yatırımla hayata geçirdiğimiz, orta gerilim motor ve generatörde Türkiye’nin tek yük test sistemine sahibiz. Dünyada sayılı firmanın yapabildiği mıknatıslı motor teknolojisiyle pitch ve yaw motorlarını ürettik ve seri üretim hattımızı kurduk. 5 milyon dolarlık bir yatırım gerçekleştirdiğimiz bu hat ile 2026 yılının ikinci yarısında üretim kapasitemizi 10 kat artırarak yıllık 30 bin adede kadar çıkarmayı hedefliyoruz. Şu anda Nordex’in pitch ve yaw sistemlerinde kullanılan motorları biz üretiyoruz. AEMOT olarak, rüzgar enerjisinin motor ve generatör alanında ekipman ortağı olmak için çalışıyoruz” ifadelerini kullandı. 

YEKA ve YEKDEM mekanizmasının önemine vurgu yapan Akdoğan, “Türkiye 10 yıl öncesi gibi değil, bu mekanizma içeriklerinin de güncellenmesi gerekiyor. Aslında Türkiye’de ölçek ekonomisi yaratarak, güçlü olduğumuz yönleri öne çıkaracak şekilde hareket etmemiz gerekiyor” dedi.

AEMOT’un hedefleriyle ilgili önemli açıklamalarda bulunan Akdoğan, “Enerji verimliliğinde en yüksek noktalara ulaşmak için çalışıyoruz. Bu alandaki en yeni teknoloji mıknatıslı motor olduğu için bu teknolojiyi tüm seriye yaymayı planlıyoruz. Diğer yandan senkron relüktans motor üretimimizde de ciddi ihracat yapıyoruz. Buradaki verimliliği de artırmayı istiyoruz. Ayrıca, 2018 yılından bu yana ürettiğimiz ve ihracat potansiyeli yüksek olan bu motorlarımızı Türk sanayisine de kabul ettirmeye çalışıyoruz” diye konuştu.

Rüzgar enerjisi, elektrikli araçlar ve sanayi motorlarının dönüşümü

Rüzgar enerjisi sektörünü ayrı bir başlık olarak değerlendirdiklerinin altını çizen Akdoğan, “2035 yılına kadar devam edecek YEKA’ların, motor ve generatör üretimimizle yerli ekipman noktasındaki en büyük oyuncusu olmak istiyoruz. Küçük L7 sınıf araçların motorlarındaki üretimimiz ve M1 sınıf araç motorlarında kendimizi kanıtladığımız üretim kabiliyetimizle elektrikli araç tarafında oldukça iddialıyız. Toparlayacak olursak üretimimizle rüzgar enerjisi, elektrikli araçlar ve sanayi motorlarının dönüşümü konusunda oldukça iddialıyız. Diğer bir yandan, rüzgar türbini generatörlerinin ve büyük orta gerilim motorların bakım onarımını yaptığımız AEMOT Servis A.Ş. ile de servis ihracatına odaklanıyoruz” açıklamasında bulundu.